Czy jest obowiązek posiadania badań sanitarno-epidemiologicznych lub innej obowiązującej formy dokumentu wydanego przez lekarza, jaki jest koszt wydania dokumentu medycznego potwierdzającego możliwość pracy kadry z dziećmi i młodzieżą podczas wypoczynku?

Główny Inspektorat Sanitarny, Departament Zapobiegania oraz Zwalczania Zakażeń i Chorób Zakaźnych u Ludzi, przekazał w tej sprawie poniższą opinię.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 151), obecnie dokumentem potwierdzającym wykonanie badania do celów sanitarno-epidemiologicznych jest orzeczenie lekarskie o zdolności lub o przeciwwskazaniach (czasowych lub trwałych) do wykonywania prac, podczas, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej u ludzi, wydawane przez lekarza służby medycyny pracy lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.         

Obecnie nie mogą być wydawane książeczki sanitarno-epidemiologiczne, jak również dokonywane w nich nowe wpisy. Natomiast dotychczasowe badania, które zostały udokumentowane w książeczkach sanitarno-epidemiologicznych, zachowują ważność, o ile nie upłynął wskazany przez lekarza (w książeczce) termin wykonania kolejnego badania dla celów sanitarno-epidemiologicznych. Orzeczenie  może mieć dowolną formę dokumentu pisemnego, o ile zawarto w nim informacje, o zdolności do wykonywania prac, podczas których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby lub o czasowych lub trwałych przeciwwskazaniach do wykonywania prac podczas, których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby (art. 7 ust. 2).     

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, badania u osób podejmujących lub wykonujących prace, podczas których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, wykonywane są na podstawie skierowania przez pracodawcę albo zlecającego wykonanie pracy (art. 6 ust. 2 pkt 3).

Koszty badań sanitarno-epidemiologicznych wykonywanych u osób podejmujących lub wykonujących prace, podczas których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, są finansowane przez pracodawcę lub zlecającego wykonanie prac. W przypadku pracowników zatrudnionych na stanowiskach, które są związane z opieką nad dziećmi i młodzieżą należy dokonać indywidualnej oceny podejmowanych czynności, uwzględniając wymogi na danym stanowisku pracy, w celu ustalenia czy istnieją przesłanki wskazujące na zasadność kierowania poszczególnych osób na badania do celów sanitarno-epidemiologicznych (art. 8 ust. 4).
Ostateczną decyzję o kierowaniu, na badania do celów sanitarno-epidemiologicznych, kadry zatrudnionej podczas wypoczynku dzieci i młodzieży, podejmuje pracodawca lub zlecający wykonanie prac - organizator wypoczynku, który również zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 7  września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r., poz. 2198 z późn. zm.) ma obowiązek zapewnia  bezpiecznych i higienicznych warunków wypoczynku (art. 92c ust. 2 pkt 1).

Pracodawca powinien uwzględnić, w wydanym skierowaniu na badania sanitarno-epidemiologiczne, rodzaj wykonywanych czynności przez osobę zatrudnioną/ pracownika. Informacja ta będzie stanowiła podstawę dla lekarza, co do zakresu zleconych badań laboratoryjnych (w tym np. badań na nosicielstwo).            
                               
Pracownik jest zobowiązany wykonać badania do celów sanitarno-epidemiologicznych niezwłocznie po uzyskaniu skierowania na przedmiotowe badania od pracodawcy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261 z późn. zm.), państwowi inspektorzy sanitarni, kierując podległymi stacjami sanitarno-epidemiologicznymi, posiadają kompetencje do wydawania zaleceń oraz podejmowania rozstrzygnięć w następstwie przeprowadzanych kontroli, w nadzorowanych podmiotach na podstawie stwierdzonego stanu faktycznego oraz jego zgodności z przepisami prawa.

W przypadku dalszych wątpliwości, co do sposobu wykonywania badań do celów sanitarno-epidemiologicznych, organizatorzy wypoczynku powinni kontaktować się z właściwym, dla siedziby placówki wypoczynku, państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym.

Ogólna informacja na temat badań do celów sanitarno-epidemiologicznych zamieszczona jest na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego pod adresem: https://gis.gov.pl/zdrowie/informacja-dotyczaca-badan-do-celow-sanitarno-epidemiologicznych/.